علت لک و پیس

images (1)

در بیماری برص یا پیسی، سلول های ایمنی فرد سلول های رنگدانه ای پوست یا ملانوسیت ها را از بین می برند.

ملانوسیت ها قابل بازسازی نیستند، به همین دلیل در اوایل شروع بیماری، لکه های تک کمرنگ در پوست ظاهر و با پیشرفت آن لکه های گسترده و بی رنگ نمایان می شود.

سیر پیشرفت این بیماری قابل پیش بینی نیست. در برخی افراد لکه ها ثابت و محدود به یک نقطه است و در برخی افراد به سرعت بدن را فرا می گیرد.

علت لک و پیس

لک و پیس یک بیماری اتوایمیون یا خود ایمنی است یعنی بدن به جای آنکه علیه عوامل بیماری زا که به بدن حمله میکنند پادزهر بسازد دچار اشتباه میشود و علیه برخی عوامل در بدن پادزهر میسازد. مثلا اگر علیه رنگدانه پوست پادزهر بسازد، بیماری لک و پیس یا ویتیلیگو را ایجاد میکند و اگر علیه موهای بدن پادزهر بسازد، باعث ریزش منطقهای موها میشود و فرد را به بیماری آلوپسیآرهآتا مبتلا میکند. این اتفاق میتواند برای سایر قسمتهای بدن هم رخ دهد و متناسب با آن، بیماریهای مختلفی ایجاد کند.

استرسهای عصبی میتواند این حالت را بدتر کند اما نقشی در ایجاد آن ندارد. برای ایجاد بیماری لک و پیس یک زمینه ارثی و ژنتیکی لازم است. البته ژن این بیماری غالب نیست یعنی اگر پدر یا مادری به این بیماری مبتلا باشند همه فرزندانشان به آن مبتلا نمیشوند. در تحقیقاتی که روی بیماران ویتیلیگو انجام شده به این نتیجه رسیدهاند که بعضی از افراد همخون فرد مبتلا به لک و پیس مثل پسردایی، دخترعمه، پسرخاله و… هم ممکن است در برخی قسمتهای بدنشان به این بیماری مبتلا شده باشند. به عبارتی، این حالت ژنی است که در بعضی از افراد فامیل بروز میکند.

سن شیوع

سن ابتلا به این بیماری از 2 تا 40 سالگی بوده و سابقه فامیلی در 20 درصد از بیماران وجود دارد. اگر چه این بیماری یک اختلال ژنتیکی با اختلال ناشناخته از سیستم ایمنی است، اما در مواردی عواملی می‌تواند در تشدید، بروز یا همراهی بیماری نقش داشته باشد مانند: کم‌کاری تیروئید، کم‌خونی، دیابت، بعضی بدخیمی‌ها، کمبود مس و سلنیوم، حاملگی، مصرف داروهای ضدبارداری، استرس و مشکلات روحی.

اما آنچه بیش از همه می‌تواند در شروع یا تشدید لک و پیس نقش داشته باشد استرس‌های فیزیکی به پوست است مانند: سوختگی، ریختن آب‌جوش یا روغن داغ روی پوست، ضربه‌های مداوم و خفیف به دست و پا بخصوص در کسانی که در محیط کارشان از دست برای کارهای خشن استفاده می‌کنند (آهنگر، نجار و…) یا ورزش‌هایی که به دست و پا و زانو ضربه بیشتری وارد می‌آورد (بوکس و فوتبال) به همین علت است که دست و پا و آرنج و زانو بیش از سایر نقاط بدن سفید می‌شوند و اتفاقا پاسخ کمتری هم به درمان می‌دهند. بنابراین تا آنجا که می‌توانیم از ضربه و استرس به پوست جدا پرهیز کنیم.

درمان لک و پیس

این بیماری سخت درمان و در عین حال، بیخطر است و بیماران را بیشتر از نظر ظاهر آزار میدهد. استفاده از کرمهای کورتوندار مانند کلوبتازول که در کرم ساختنی از آن استفاده شده یا آمپولهای کورتونی میتوانند بهطور موقت روی دفاع بدن تاثیر بگذارند و پادزهرهایی را که به اشتباه ساخته میشود، خنثی کنند در نتیجه فرد احساس میکند بهتر شده ولی بعد از آنکه اثر داروها از بین میرود، گاهی مجددا قضیه خودایمنی بدن برمیگردد.

گاهی اوقات که زمان آن مشخص نیست به همان دلیلی که خودایمنی اتفاق میافتد یک تنظیم ایمنی پیش میآید و بیماری خود به خود و بدون استفاده از هیچ دارویی بهبود پیدا میکند. این بیماری میتواند با درمانهایی که در حال حاضر موجود است و به‏خصوص با داروی کوبا کنترل شود. داروی کوبا، ترکیبی از متوکسالن و آفتاب است به این شکل که داروی متوکسالن به قسمتهای سفید شده پوست زده میشود و سپس فرد در معرض آفتاب طبیعی یا در دستگاهی که آفتاب مصنوعی میسازد، قرار میگیرد. این کار پوست را تحریک میکند تا رنگدانه بسازد.

هر چه قطر ضایعه کوچکتر باشد بهتر درمان میشود ولی هر چه قطر لک و پیس وسیعتر باشد درمان آن مشکلتر خواهد بود. اگر بیمار با شروع بیماری و در 3-2 ماه اول به پزشک مراجعه کند بهتر درمان میشود زیرا سلول رنگساز پوست، کاملا از بین نرفته است اما اگر لک‏وپیس قدیمی و مربوط به سالهای گذشته باشد به دلیل مرگ سلولهای رنگساز، درمان سختتری دارد. در این صورت میتوان از پوست سالم اطراف منطقه سفید شده یا مناطقی که مو دارد استفاده کرد.

به این شکل که وقتی روی منطقه سفیدشده دارو زده میشود، حاشیه بین پوست سالم و پوست سفید شده، رنگ اضافه میسازد و به نظر میرسد حاشیه ها تیره شدهاند. این رنگ اضافه بهتدریج به منطقه سفید وارد میشود و رنگ پوست را طبیعیتر میکند. در مناطقی هم که مو وجود دارد با کمک دارو از رنگدانه مو کمک میگیریم تا بتواند پوست سفید شده همان قسمت را ترمیم کند.

- کرم موضعی استروئید: استفاده ازیک کرم کورتونی ضد التهابی قوی به مدت چند هفته ممکن است روند بیماری را متوقف کند.

- مهار کننده های Calcineurin و پیمکرولیموس و تاکرولیموس : اخیرا نشان داده شده است که این داروها موثر هستند ،به خصوص در صورت و گردن که در آنها کرم استروئیدی ممکن است باعث نازکی پوستشود، مفید هستند.

-UVB Narrowband phototherapy: یا استفاده از اشعه ماورائ بنفش با طیف نوری خاص که در بسیاری از بیماران موثر است.این روش باید حتماً در مرکز درمانی انجام شود. استفاده از اشعه ماورائ بنفش به ویژه همراه با calcineurin یکی از موثرترین درمانهای لک و پیس است.

- PUVA : این نوع درمان نیاز به استفاده از دارو توسط بیمار و سپس استفاده از نور ماوراء بنفش (UVA) دارد. پیدایش رنگدانه تدریجی و جزئیاست اما به تدریج بخش عمدهای از ضایعه پررنگ میشود.

درمان جراحی : در بعضی از مراکز درمانی توسط روش های مختلف لایه های سطحی پوست را از بین میبرند و آن با پوست طبیعی جایگزین میکنند.این روش در بیماری لک و پیس پایدار موثر است.

- درمان با از بین بردن رنگ پوست طبیعی : اگر فردی دارای پوست تیره باشد و بیماری لک و پیس بخش بزرگی از پوست او را درگیر کرده باشد این روش برای او مفید است.نکته مهم اینکه چون اثر این کار معمولا دائمی است بیمار باید به درستی در مورد استفاده از این روش تصمیم بگیرد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

channel-pezeshki